Het kattebelletje van Aljechin

Door onze topcolumnist

Mijn opa runt in de jaren dertig samen met opoe in een smal steegje in de Bossche binnenstad een bijzonder goedlopende dierenwinkel.
Slangen, salamanders, kikkers, eekhoorns, cavia’s, konijnen, papegaaien gaan als warme broodjes aap over de toonbank. Ook voor muggenziften, pierewaaien, hazenslaapjes, koeienletters of krokodillentranen kun je bij hem terecht. Ben je op zoek naar een luizenbaantje of wil je een vogelvlucht boeken? Mijn opa regelt het! Vanwege zijn fors postuur, een groot hoofd met daarin diepliggende ogen en zijn volle baard staat hij in de buurt bekend als “De Orang Oetan”. Opoe denkt er duidelijk anders over. Zij vindt hem poeslief en houdt zielsveel van haar grote knuffelbeer.
Hoe het ook zij, in het nieuwe jaar zal ik beslist vaak aan hem denken.

In 2015 is het tachtig jaar geleden dat in diverse Nederlandse plaatsen
Max Euwe en Alexander Aljechin strijden om de wereldtitel schaken.
Euwe weet die tweekamp met een miniem verschil te winnen: 15 ½ – 14 ½.
Nederland staat op zijn kop! En die historische gebeurtenis wordt in het najaar gegarandeerd uitvoerig herdacht! Klik hier voor een voorproefje.
Het betreft een ontroerend zwart-wit filmpje van de opening en sluiting van de tweekamp in 1935. Wie het bij het aanschouwen van die nostalgische beelden droog houdt, heeft een killer hart dan Alcapone!
Mijn opa is bij een paar partijen aanwezig geweest. Je zou het niet achter deze ruwe bolster gezocht hebben, maar mijn grootvader is in die tijd een zeer verdienstelijk schaker. Met 1.b4 (!) boekt hij mooie overwinningen en met zwart verslindt hij met “De Leeuw” menig prooi.
Als kind hoor ik jaren nadien hoe hij zich in lyrische bewoordingen uitlaat over de winstpartij van Euwe in Zandvoort.
“Elke juwelier zou graag zo’n parel in de vitrine willen hebben, Sjakie”, grijnst hij kauwend op een pruimpje tabak. Klik hier om dat pronkjuweel onder de loep te nemen. Toch is opa stiekem op de hand van Aljechin. Reden? Hij weet dat de schaakmeester verzot is op katten. Hij ziet zijn kans schoon om zo’n huisdier aan de hem te verpatsen.
Tijdens de 27e partij neemt hij in het gezichtsveld van Aljechin opzichtig met een Siamees op schoot plaats tussen de vele toeschouwers. Hoewel er een moeilijk toreneindspel op het bord verschijnt, kijkt de Russische grootmeester regelmatig geïnteresseerd zijn richting op. Na de partij, die Aljechin met subtiel spel wint,
loopt de schaakmeester onmiddellijk op hem af en vraagt of de kat te koop is.
“Jazeker”, antwoordt grootvader resoluut, “voor vijf meier is hij van u.”
Achteloos trekt de meester zijn portefeuille uit zijn binnenzak en legt het gevraagde geld zonder poespas op tafel. Daarna verdwijnt hij met grote stappen naar zijn hotelkamer. De fotografen zijn zo verbouwereerd, dat zij een bok schieten in plaats van een kiekje van deze opmerkelijke deal.

In 1937 vindt in Nederland de revanchematch plaats tussen beide heren. Ondanks dat Euwe tot twee keer toe een voorsprong neemt, is Aljechin duidelijk de betere speler. Na 25 partijen is het pleit beslecht: 15 ½ – 9 ½ in het voordeel van de Rus.
De kersverse wereldkampioen neemt blijmoedig de felicitaties in ontvangst en loopt daarna direct in gezwinde pas naar mijn opa, die ook in de speelzaal zit.
“Beste kerel, ik wil u hartelijk danken voor de kat die ik van u heb gekocht.”, zegt hij joviaal en geeft hem tegelijkertijd een familiaire klap op zijn brede schouder.
“Ik heb zijn gedrag uitvoerig geobserveerd en geanalyseerd. Volgens mij is het een schaakkat pur sang.” Dan frommelt hij onopgemerkt een briefje in opa’s handen. Deze staart seconden lang verbouwereerd naar het papiertje. Als hij weer opkijkt, is Aljechin verdwenen. Hieronder de tekst van het bewuste kattebelletje, dat mijn opa zaliger aan mij heeft nagelaten. Ziet u, net als Alexander de Grote, er ook een speels matpartijtje in? Voor degene die de beginstelling weet te reconstrueren, staat een heerlijk koud pilsje klaar of zo u wilt een glas melk; in ieder geval geen kattenpis!

kattebelletjealjechin

Klik hier voor poeslieve groeten,
Sjaak Mad

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>