Ecce Homo Ludens IX: Balkanbak


Legendarische HMC-partijen, schaakcuriosa, openingsfeitjes en nog veel meer komen aan bod in deze wekelijkse rubriek van René Olthof.
Onze wandelende encyclopedie heeft in zijn computer een hele schatkist aan schaakmateriaal verzameld, die hij nu graag met de lezer van de HMC-website wil delen onder de naam Ecce Homo Ludens. René werkt ook bij New In Chess waardoor hij de toptoernooien op de voet volgt en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen op openingsgebied.
Zie hier de Spelende Mens, op iedere woensdag om 19.00 uur.

Van hoeveel HMC-ers is er een geschilderd portret bekend? Ik denk van net zo veel (of liever: weinig) als er leden van onze club zijn die de afgebeelde persoon op dit plaatje herkennen.

Mijn begin bij HMC na de zomervakantie van ‘74 viel samen met dat van iemand, die luisterde naar de naam Beganovic. Voornaam onduidelijk, zwarte bos haar, snor, leren jas en niet te vergeten een balkanbak. Opvallend was vooral dat hij zijn denkwerk vrijwel uitsluitend deed in de tijd van de tegenstander. Je was dus constant aan zet tegen hem – uitermate irritant. Het bericht deed al snel de ronde dat hij een kandidaat meester was uit Joegoslavië. In het 31e Philips Plaquette Rapidtoernooi bevestigde hij die vooruitgesnelde reputatie met zilver in de kroongroep, vóór Peter Hardy die enkele weken later het 8e (en laatste) Remington-toernooi in Den Bosch op zijn naam schreef. In de interne werd hij dat seizoen derde achter Van Vugt en Van Oostrum. Met snelschaken was hij nog beter: 1.Van Oostrum; 2.Beganovic; 3.Voormans en het jaar erop brons, achter Boll en Voormans.

Kortom, voor HMC een topper. Zijn debuut in ons vlaggenschip was veelbelovend.

In de hoogste klasse van de NBSB scoorde hij uiteindelijk 4,5 uit 6. Een seizoen later 3 uit 5 in de reguliere competitie en 2 uit 2 in de promotiewedstrijden die ons in de 2e klasse KNSB brachten. Daar begon hij met 2 uit 3 maar uit 1977 ontbreken mij nadere gegevens of partijmateriaal.

Ik heb Frans van Vugt (en anderen!) nog jarenlang gehoord over de doodsangsten die ze uitstonden bij uitwedstrijden op de achterbank van de balkanbak van Beganovic. Het bontst maakte hij het op 10 oktober 1975, toen hij binnen het kwartier van zijn woning in de Hambaken naar De Wolstad scheurde.

Een andere fameuze anekdote in het Brabantse betreft de actie van Albert de Wit (DAF) in wat naar later bleek een van de laatste externe wedstrijden van Beganovic voor HMC. Toen Beganovic opgaf nadat hij zich doodgeofferd had en weggebeend was uit de zaal, haalde De Wit een zelf geknutseld kistje uit zijn binnenzak om de vijandelijke koning in op te bergen. Van nabij zagen omstanders een groot kruis op de dekplank…

In januari 1978 zegde hij zijn lidmaatschap op, hij verhuisde naar de kop van Noord-Holland. Ik betwijfel of iemand binnen HMC wist wat hij daar ging doen.

Toen ik er later over las was ik met stomheid geslagen. Want anders dan zijn flamboyante uiterlijk deed vermoeden was Beganovic een groot wetenschapper. Op een volkomen onverwacht terrein – neonatologie! Nooit geweten.

Op 26 november 1990 overleed op de leeftijd van 46 jaar dr. N.Beganovic. Zijn levenswerk, het Neonatologisch Centrum Eindhoven, heeft hij nog in gebruik kunnen nemen. De Beganovic Foundation reikte, tot voor kort, elk jaar een prijs uit aan de best afstuderend student van de medische faculteit van Sarajevo in Bosnië-Herzegovina.

Ook uit de medische wereld enkele anekdotes:

‘Ik herinner mij dat Ned elk jaar namens de burgemeester van Den Helder een schaakpartij ‘moest’ spelen tegen de burgemeester van een buurgemeente of zijn vertegenwoordiger; ik weet niet of dat Den Hoorn was of Callantsoog. Inzet was de zeggenschap gedurende het komend jaar over ‘De Razende Bol’, een zandplaat voor de kust van Texel’.

‘In een van de ziekenhuizen waarin hij werkte schaakte hij met een van zijn collega’s; als ze elkaar tegen kwamen moesten ze een zet doen.’

Nedzad Beganovic (1944-1990). Gymnasiast in Bugojno, medicus en schaker.

5 comments to Ecce Homo Ludens IX: Balkanbak

  • Aart Blokhuis

    Normaaal reageer ik niet op allerlei dingen, maar, is dit dezelfde Beganovic di lid was van onze vereniging Tivoli, tivoli,daf, het moet haast wel, ook neonatoloog, ik heb tegen hem gespeeld, misschien verloren, of gewonnen, het was een totaal innemende persoonlijkheid, het moet hem zijn.

  • tom

    Wat een mooi verhaal. Partij waarschijnlijk net zo scherp als z’n rijstijl

  • Rudy Simons

    Dag Twan,

    Ik weet niet meer precies in welk jaar het was (ergens in de midtachtiger jaren), maar Nedzad Beganovic heeft in ieder geval ook nog minstens een seizoen bij WLC in Eindhoven gespeeld.

    Gr. Rudy Simons

  • René Olthof

    Beganovic is rond 1985 terug naar Brabant gekomen vanuit Den Helder en lidmaatschap van WLC en/of DAF, Tivoli tot aan 1990 is heel wel denkbaar. Ik ben zeer erkentelijk voor schaaktechnisch of biografisch materiaal of bronnen, ook uit andere perioden dan 1974-1977 bij HMC.

  • tom

    Als je …44 RxG2+ vervangt met …44 Ne3 dan wint hij ‘m makkelijk 🙂

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>