Ecce Homo Ludens XXII: Max Euwe in Den Bosch – een wereldprimeur


Legendarische HMC-partijen, schaakcuriosa, openingsfeitjes en nog veel meer komen aan bod in deze wekelijkse rubriek van René Olthof.
Onze wandelende encyclopedie heeft in zijn computer een hele schatkist aan schaakmateriaal verzameld, die hij nu graag met de lezer van de HMC-website wil delen onder de naam Ecce Homo Ludens. René werkt ook bij New In Chess waardoor hij de toptoernooien op de voet volgt en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen op openingsgebied.
Zie hier de Spelende Mens, op iedere woensdag om 19.00 uur.

HMC staat voor Hertogstad Max Euwe Combinatie, dus het wordt hoog tijd dat de grand maître zelf aan bod komt in deze rubriek.

Met afstand de belangrijkste schaakpartij die ooit in ‘s-Hertogenbosch werd gespeeld, is de zestiende partij in de WK-match Aljechin-Euwe op 8 november 1935 in de kleine zaal van het Casino.

In het Huisgezin stond geschreven dat Jac. van Hoof, de voorzitter van HSV, in zijn welkomstwoord destijds eraan herinnerde dat Euwe ‘24 jaar geleden ook eens in Den Bosch heeft gespeeld, en daar mede zijn eerste successen heeft geboekt.’

In het Toernooiboek voor de Toekomst betwijfelde ik deze opmerking. Euwe zou 10 jaar zijn geweest, net lid van Amsterdam SDC (Schaak en Dam Club). Zeker is in ieder geval dat de toen 16 jarige Euwe op zondag 27 januari 1918 de hoofdgroep van een eendaags toernooi in Hotel Centraal aan de Bossche markt won met 2,5 uit 3, een halfje voor de heer J.W.Keemink uit Culemborg (bron: Tijdschrift, januari 1918, p.37).

het bronzen beeld van José Fijnaut, onthuld op vrijdag 7 mei 2004 ter gelegenheid van het koperen jubileum van het Max Euweplein in Amsterdam

Ik ben allesbehalve een Euwe-expert. De oudste simultaanpartij van Euwe die ik ken is als 11 jarig jongetje aan de ANDERE kant van het bord tegen Jacques Davidson.

Als simultaangever is Euwe op 15 januari 1923 in Den Bosch. De PNHC meldde: ‘Zeer elegant en galant was de wijze waarop onze grootmeester de partij tegen mej. Jeanne Kramer, met winst in de hand, door pat te zetten, remise maakte.’ Euwe won 15 partijen en twee andere partijen werden remise, waaronder deze.

krantenbericht uit 1948

Euwe was na de oorlog een tijd in dienst van de KNSB als full-prof. In september 1948 won Euwe de match om het Nederlands Kampioenschap tegen Van Scheltinga. Daarna speelde hij in Venetië. In november gaf hij nog zes andere seances, te Den Haag, Stadskanaal, Winschoten, Delfzijl-Appingedam, Ten Boer en Arnhem. Zijn totaalscore was + 239 = 26 – 9, dus 92 procent! De score in Den Bosch was +34 = 3 – 1 volgens Tijdschrift 57e jaargang 1949/1 p.34. Na deze simultaanmaand verbleef hij eerst op IJsland en deed vervolgens mee aan een toernooi in New York met aansluitend optredens in het Caribisch gebied en Brazilië.

Piet van Berge – de deken van het Bossche schaak

Tien jaar later was Euwe weer terug in Den Bosch, nu voor het Gouden Jubileum van HSV. Twee maal zelfs!

Als tegenstanders van Dr. Euwe v.l.n.r. de drie Heineken-medewerkers P.G. van Berge (Kas Zuidwal in Den Bosch) , S. Kok en J.M. Bruijnis (Commercial Relations). Links achter deze drie de heer C. J. Harmsen

Deze foto kwam ik tegen in een map uit de nalatenschap van Piet van Berge.

‘Donderdag 19 oktober 1972 werd in ‘t Koelschip van de brouwerij in Amsterdam een persbijeenkomst gehouden van de stichting Teleac, waarop de heren Dr. Max Euwe en P. Mühring nog eens ingingen op de strijd om de wereldtitel tussen Spassky en Fischer. Na afloop werd een schaaksimultaan gehouden, waarin ieder van beide heren het opnamen tegen een vijftiental journalisten. Omdat de bijeenkomst bij Heineken werd gehouden , mochten ook drie van onze medewerkers achter de borden plaatsnemen. Het gelukte Van Berge om als laatste van alle aanwezigen het langst stand te houden.’ Wat heet.

In diezelfde nalatenschap zaten ook een hele stapel notatieboekjes. U raadt het al – een paar weken geleden stuitte ik al bladerend op de zetten van de partij. Hierbij een wereldprimeur.

7.e4

Zelf heb ik nooit tegen Euwe mogen aantreden in een simultaan, maar andere HMC’ers hebben dat voorrecht wel gesmaakt. Hierbij de voorbeelden die mij bekend zijn uit de BoschBase.

Ik breid de HMC-verzameling met Euwe-simultaanpartijen graag uit.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>