Ecce Homo Ludens XL: De schakende dominee


Legendarische HMC-partijen, schaakcuriosa, openingsfeitjes en nog veel meer komen aan bod in deze wekelijkse rubriek van René Olthof.
Onze wandelende encyclopedie heeft in zijn computer een hele schatkist aan schaakmateriaal verzameld, die hij nu graag met de lezer van de HMC-website wil delen onder de naam Ecce Homo Ludens. René werkt ook bij New In Chess waardoor hij de toptoernooien op de voet volgt en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen op openingsgebied.
Zie hier de Spelende Mens, op iedere woensdag om 19.00 uur.

De simultaantoernee van Botwinnik (en Flohr) in 1958 bracht mij in contact met de naam Goris, die in Zutphen de wereldkampioen wist te kloppen – zie ECCE XXX. Toen ik hem in een simultaan tegen Tal één jaar later opnieuw tegenkwam besloot ik mij nader in hem te verdiepen, want uit zijn partijen komt een behoorlijk hoog speelniveau naar voren. Hoe kan het dat ik letterlijk nog nooit van zijn naam gehoord had?

Willem Christiaan Goris
Tegenwoordig is historisch bronnenonderzoek zelfs in lockdown relatief eenvoudig. Tijdens mijn digitale zoektocht ben ik de familienaam Goris vaker tegengekomen dan mij lief is. Zo was er een tennisser Henk Goris die zelfs aan Wimbledon meegedaan heeft en Goris is ook de echte naam van de Vlaamse schrijver Marnix Gijsen. Binnen het schaken was in die tijd ene G.H.Goris uit Koog aan de Zaan actief en in Noord-Brabant kennen wij uiteraard Ton Goris uit Bergen op Zoom. Allemaal geen familie! In de analyse in ECCE XXX wordt Willem Christiaan Goris genoemd. Die speelde niet in Beverwijk 1956, maar hij bestaat wel degelijk. Hij begon in Den Haag, maar vanaf 1934 actief bij Kralingen, o.a. als secretaris. Hij speelde ook in de Eerste Klasse B met o.a. Emile Mulder, de eerste (Bossche) kampioen van de NBSB. Beiden speelden mee in een simultaan op donderdag 1 december 1938 (aansluitend op het AVRO-toernooi) in Hotel Coomans simultaan tegen Botwinnik die alleen van de heer J.H.C.Fontein verloor maar 12 remises toestond (o.a. tegen Mulder) en 12 keer zegevierde (o.a. van Muhring, mevr. Roodzant en Goris). Aldus het Tijdschrift 38e jaargang Nr 12. In 1940 deed hij zelfs mee aan de Kamstra-beker, een tienkamp die gewonnen werd door Euwe met 7 uit 9.

In juni 1942 won Euwe opnieuw, nu met 7,5 uit 9 door in de laatste ronde van Arthur Wijnans te winnen. Goris organiseerde toen de tienkamp. Hij zat ook in de commissie ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan KNSB in 1948 en eind 1948 trad hij zelfs toe tot het hoofdbestuur van de KNSB als 1e secretaris. Hij speelde met Kralingen ook in de Hoofdklasse en nam deel aan Groep B van het NK 1950 in Hoel Krasnapolsky te Amsterdam. Hij is echter vooral bekend / berucht van dit

De dominee
Er zijn letterlijk honderden krantenberichten met de naam Goris en allemaal in kranten als Trouw. Want Goris was net als zijn vader dominee en telkenmale werden zijn predikbeurten en kerkdiensten aangekondigd. Jaar na jaar na jaar. Zijn theologische carrière wordt bondig samengevat in het volgende bericht uit het Reformatorisch Dagblad van 13 december 2013.

Ds. N.J. Goris overleden

IRNSUM. De gereformeerde emeritus predikant ds. N. J. Goris is op 10 december 2013 overleden. Nicolaas Jacob Goris werd op 24 juni 1925 geboren in Apeldoorn. Hij studeerde theologie in Kampen en werd in 1958 gereformeerd predikant te Barchem. Daarna stond hij te Geldermalsen (1962), Zutphen (1967), Haarlemmermeer-Oostzijde (1975) en Surhuisterveen (1977). Ds. Goris ging in 1985 met emeritaat.

Een In Memoriam uit christelijke kringen (zie Digibron) gaat ook in op zijn persoonlijkheid.

Dit geeft een mooi tijdpad. Ik vond al snel dat zijn (klassieke) schaaktoernooi-uitslagen vanwege zijn beroep op de vingers van twee handen te tellen zijn.

Ik heb een overzicht samengesteld:

1952 (aug) Maastricht (Bondswedstrijden 2e categorie) Groep 1 7e met 2 uit 7
1954 (dec) Leiden (NK studenten) einduitslag?

Parool 19541215

1956 (jan) Beverwijk Tienkamp A2 1, Djaja (Joe) 6,5; Goris 8e met 3 uit 9

1956 (apr) Veenendaal (Ritmeestertoernooi) A: 1.Orbaan 2,5 uit 3; B: 3 / 4. Goris, Veerkamp 1/3
1956 (aug) Kampen (2e Open NK) 1.Diemer 5.5 2.Van Scheltinga 5 3.N.J.Goris 4.5

Böhm-Diemer, Seraing 1983 – Gambietkoning Emil Josef Diemer was enorm actief in Nederland in de jaren ’50

1957 (mrt) Zwolle (Zeskamp ZSG) 1/2 Diemer, D.Smit 3  3/4 Goris, de Vries 2.5 5/6 Bredewout, Rensink 2
1958 (jan) Beverwijk Tienkamp 1 1.Molenbroek 6; 2.Molerovic 5,5; 3.Suiker, V.Jovanovic 5; 5. Goris, Van der Werff, Elzerman 4,5; 8.Van Tongerloo, Etmans 4; 10.Werge 2 (Loek Mostertman 1e in Tienkamp 2 met 7/9)
1958/59 OSBO-kampioenschap 1. Bredewout 6,5/9; 9/10 Rensink, Goris 2/9
1959 (aug) Doetinchem (5e Open NK) Groep 2B 1. Goris met 5 uit 7 voor M.Quakkelaar met 5 en W.Aarts met 4,5
1959/60 OSBO-kampioenschap 1. N.Speyer 6/7; 7. Goris 2/7
1960 (jan) Beverwijk Tienkamp A1 1.P de Rooi 7 2.J.Apking 6.5 3.Diemer 6 4/5 Ds. Goris, E.Krüger

1960 (aug) Venray (6e Open NK) 1. Jongsma 6,5/7; 2/4. Kuijpers, Verholt, Goris 4,5; 5. Quakkelaar 4; 6/8 Van Donk, Mulder, N.Speyer 3,5; 9 E.J.Diemer 3 (12 dln)

Span-Kuijpers – NK Rapid teams Almelo 2008. Wie herkent U onder het publiek?

1968 (juni-juli) Enschede/Zutphen (trainingszeskamp) einduitslag?

Tubantia 12 juni 1968

Goris was een echte schaakliefhebber. In 1952 maakte hij naam met een scherpzinnige vondst in een partijanalyse van Euwe uit het NK.

Hij begon zijn clubloopbaan na de oorlog in zijn geboorteplaats bij het Apeldoorns Schaakgenootschap, waar hij al snel in het eerste team terecht kwam.

2 jaar eerder, bij zijn KNSB-debuut voor ASG had hij nog gewonnen van dezelfde tegenstander, zoals dit krantenbericht aangeeft.

Nieuwsblad van het Noorden 16 oktober 1950

Daarna is hij lang lid geweest van het Zutphens Schaakgenootschap ZSG, waar Nico Cortlever de scepter zwaaide. In 1972 herhaalde hij tot mijn stomme verbazing het dubieuze openingsexperiment in de Najdorf uit de simultaanpartij tegen Tal uit 1959. Heel apart!

Ik ben lang op zoek geweest naar schriftelijk bewijs van schaakactiviteit van Dominee Goris na zijn emeritaat in 1985. En jawel, mijn Friese bron meldde zich enthousiast met deze link.
Clubkampioen snelschaken 1988/89 van De Twee Kastelen, een fusieclub uit Gerkesklooster / Kollum, die sinds januari 2009 hun clublokaal hebben in Buitenpost.

Wie weet er meer over deze schakende dominee?

4 comments to Ecce Homo Ludens XL: De schakende dominee

  • Henk Smout

    30e Hoogoven Schaaktoernooi 1968, Wijk aan Zee, Tienkamp 1B
    1.J.Teufel BRD 7,5
    2.J.Arlamowski Polen 6
    3.E.Poulsen Den. 5,5
    4.H.J.M. Smout Ned. 5
    5.J. v. Eijbergen Ned. 4,5
    6.B.Riksen Ned. 4
    7/9.J.Vogel Ned., N.J. Goris Ned., C.A.J. Nederkoorn Ned. 3,5
    10.P.E. Hansen Den. 2

  • René Olthof

    Waardevolle aanvulling van Henk Smout:
    30e Hoogoven Schaaktoernooi 1968, Wijk aan Zee, Tienkamp 1B

    1.J.Teufel BRD 7,5

    2.J.Arlamowski Polen 6

    3.E.Poulsen Den. 5,5

    4.H.J.M. Smout Ned. 5

    5.J. v.Eijbergen Ned. 4,5

    6.B. Riksen Ned. 4

    7/9.J.Vogel Ned., N.J. Goris Ned., C.A.J. Nederkoorn Ned. 3,5

    10.P.E. Hansen Den. 2

  • Franck Steenbekkers

    Heeft er over deze schakende dominee niet ooit een art. gestaan in Volmac chess/

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>