Ecce Homo Ludens XXXIII: De Bossche denksportgigant

Legendarische HMC-partijen, schaakcuriosa, openingsfeitjes en nog veel meer komen aan bod in deze wekelijkse rubriek van René Olthof. Onze wandelende encyclopedie heeft in zijn computer een hele schatkist aan schaakmateriaal verzameld, die hij nu graag met de lezer van de HMC-website wil delen onder de naam Ecce Homo Ludens. René werkt ook bij New In Chess waardoor hij de toptoernooien op de voet volgt en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen op openingsgebied. Zie hier de Spelende Mens, op iedere woensdag om 19.00 uur.

 

Op de kop af 65 jaar geleden publiceerde de Volkskrant de volgende ingezonden brief.

De Volkskrant 12 mei 1956

Grootmeester Szabó László. Hij vertoefde in ons land vanwege het kandidatentoernooi, dat juist op 30 april afgelopen was in Amsterdam en waarin hij gedeeld derde/zevende werd, achter Smyslov en Keres. Tevoren als vijfde geëindigd in de interzonale toernooien van Gothenburg 1955 en Stockholm 1952. In het eerste grootschalige toernooi na de oorlog, het Staunton Memorial in Groningen 1946, werd hij met Najdorf gedeeld vierde/vijfde achter Botwinnik, Euwe en Smyslov. Kortom, geen pannenkoek. Bij de reünie 50 jaar na dato was hij als een van de zeven levende legenden ook nog van de partij. Twee jaar later overleed hij op 81 jarige leeftijd in zijn geboorteplaats Boedapest.

Laszlo Szabo – een van de zeven levende legenden (foto: Chiel Wollaert)

Jan was in Tilburg samen met zijn vader. In de Schiedamse Lederwarenfabriek gaven ook Flohr en de Tsjech Filip simultaan.

Behalve Jan behaalde ook vader Jan remise tegen Szabo. H.Vissers van Schavo trok er zelfs zijn colbertje voor uit. Ad Mutsaers (destijds ook Schavo en later een grote meneer bij De Wolstad) was baas boven baas. Hij won!

Nieuwsblad van het Zuiden 3 mei 1956

Palmares ­ –  deel I
Hier in een notendop het leven van de Bossche denksportgigant Jan Voormans (18.6.1944 – 26.11.2011).

In 1957 deelnemer aan het Noord-Brabants jeugdkampioenschap in Rijen. Wie hij daar zoal tegenkwam? Frans Kuijpers, Koos Abée, Kees Jansen uit Roosendaal, de overwinnaar van Botwinnik (zie Ecce XXX, Bart van der Krogt en Cees Nuijten (destijds Tilburg).  In 1960 winnaar van het jaarlijkse snelschaaktoernooi van Max Euwe, vóór 159 deelnemers.

De Volkskrant 19 december 1960

Daarna verhuisde hij naar Duitsland waar hij tot zijn 25e werkte als machinebankwerker.

Hij werd driemaal NBSB-kampioen. In 1967-1968 onttroonde hij als lid van HSV als eerste in dat decennium 29-voudig kampioen Louis Stumpers (1911-2003), in 1980-1981 en 1981-1982 won hij de titel nogmaals, nu als lid van HMC. In 1983/84 won hij met ESV (Eindhoven) het Nederlands teamkampioenschap.

Dammen
In 1966 sloeg hij aan op een smalende opmerking bij Excelsior dat ‘schakers niet kunnen dammen’. Hij heeft zich toen op het dammen gestort. Twee jaar later volgde reeds zijn ereklassedebuut – een keurige remise aan het staartbord. Aan bord 1 bij tegenstander DC Huizum de pas 15 jarige Harm Wiersma, toen al vijfde op het WK! In 1973 was Voormans (gedeeld) topscorer in groep 2 van de hoofdklasse met 13 punten (Sijbrands haalde in de ereklasse 14 punten) en een seizoen later speelde hij weer ereklasse. Zijn onsterfelijke damprobleem (daarover schreef ik al in Ecce XXXI)beschouwde hij als een waardig afscheid van zijn damcarrière.

Palmares ­ –  deel II
Als correspondentieschaker haalde hij in de Jaren ’80 de titel Internationaal Meester.

Zesvoudig clubkampioen van HMC (seizoen 73/74, 75/76, 77/78, 81/82, 94/95 en 97/98) QUIZVRAAG: welke drie leden werden nog vaker clubkampioen?

Vijfvoudig kampioen van Den Bosch: 67/68 (als lid van HSV), 73/74, 75/76, 81/82 en 85/86 (zijn vader schijnt stadskampioen in 1949 te zijn geweest).

Winnaar van het Open Kampioenschap van Amstelveen in 1980 (met zessen gedeeld eerste in 1984!) en Utrecht in 1983. Tweede in het open NK in Dieren in 1981. Verder heeft Jan vrijwel geen toernooien in het buitenland gespeeld behalve het Open in Porz/Wahn 1981/82 in de nabijheid van zijn vader.

Karpov
Wereldkampioen Karpov was in het land ter gelegenheid van de 75e verjaardag van Max Euwe. De stand in Amsterdam na vier ronden luidde: 1-2 Karpov, Olafsson 2,5; 3.Timman 2; 4. Browne 1. De 5e ronde op woensdag 19 mei werd Timman-Karpov remise en verloor Olafsson op vlag van tijdnoodjunkie Browne. In gewonnen stelling!

Anatoly Karpov geeft een persconferentie op de slotdag in Wijk aan Zee 2017

Daags voor de slotronde stond voor hem een simultaan gepland. Twintig jaar na dato keerde Voormans dus terug naar Tilburg, dit maal niet met zijn vader maar Frans van Vugt aan zijn zijde.

Jan Voormans in de jaren ‘70

En wat deed Frans? Geen remise zoals Voormans senior 20 jaar tevoren.

Frans van Vugt administreert de verkoop van de HMC-bibliotheek in De Biechten in 2001

Daags erna de laatste ronde in Amsterdam. Karpov verslaat Olafsson in de tweede zitting en Browne klopt Timman, die op de vrije dag inentingen had gekregen voor een verblijf op de Filippijnen waar hij zou fungeren als secondant voor Kavalek in het interzonale toernooi te Manila.

De eindstand in deze dubbelrondige jubileumvierkamp was dus: 1 Karpov 4; 2 Browne 3; 3-4  Timman, Olafsson 2,5.

Op 23 mei was Karpov jarig en kreeg een reusachtige taart aangeboden in de feesttent op het Museumplein.

Het Vrije Volk 24 mei 1976

Na het feestelijke weekeinde nam hij in Barcelona voor de derde achtereenvolgende keer de schaak-oscar in ontvangst, die voor de 9e maal uitgereikt werd. Hij evenaarde daarmee oud-wereldkampioen Boris Spasski.

En Jan Voormans nagenieten van zijn overwinning. Helaas geen uitgebreide verhalen in de Brabantse pers dit keer…

1 comment to Ecce Homo Ludens XXXIII: De Bossche denksportgigant

Leave a Reply to Peter Mooren Cancel reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>