Ecce Homo Ludens XXXVIII: Een publieksspeler pur sang!


Legendarische HMC-partijen, schaakcuriosa, openingsfeitjes en nog veel meer komen aan bod in deze wekelijkse rubriek van René Olthof.
Onze wandelende encyclopedie heeft in zijn computer een hele schatkist aan schaakmateriaal verzameld, die hij nu graag met de lezer van de HMC-website wil delen onder de naam Ecce Homo Ludens. René werkt ook bij New In Chess waardoor hij de toptoernooien op de voet volgt en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen op openingsgebied.
Zie hier de Spelende Mens, op iedere woensdag om 19.00 uur.

“Tijdens het Open NK in het stadhuis van Hengelo vond er een bruiloft plaats. Bij het binnenkomen van de bepaald niet onaantrekkelijke bruid stond Rurik van zijn bord op, liep de trap op naar de bruid, en feliciteerde haar namens alle deelnemers met een echte klapzoen om met de bekende grijns weer achter zijn bord te gaan zitten.”

Rurik van Opstal is de middelste van drie schaakbroers tussen Robbert en Jochgem – zijn alleroudste broer Jurren heeft nooit op schaken gezeten. Begonnen bij De Vughtse Toren, maar al snel op 10-jarige leeftijd na de zomer van 1988 bij HMC gekomen. Eerst intern bij de jeugd en een seizoen later ook bij de senioren en extern. Zijn talent werd onmiddellijk onderkend door onze jeugdleiders Ben en Rien. In het winnende team U12 in het traditionele jeugdteamtoernooi in Mierlo meteen bij schoolbegin met Paul Span, Robbert en Martijn van de Pol haalde Rurik aan bord 4 (net als zijn broer aan bord 2) 7 uit 7.

Eén Brabantse titel in 1989
Het jaar erop werd deze prestatie herhaald in de categorie U14 met hetzelfde team, ditmaal met 6 uit 6 (net als Martijn aan bord 3).

Rurik ten voeten uit – offeren waar het maar even kan. Hij versloeg in dit ongemeen spannende ONJK in Arnhem ook groepswinnaar Ramses Gunther (DOS Amsterdam) en Eelco Kuipers. Als hij tegen Paul Span niet de winstweg over het hoofd gezien had was hij (gedeeld) eerste geworden. Als…

De topprestatie leverde Rurik (en Paul) overigens wel een uitnodiging voor de centrale jeugdtraining op.

4 november Brabants kampioen snelschaken U13 in Waalwijk, vóór titelhouder Paul Span. In de kerstvakantie deelnemer in het eerste PTT-Posttoernooi. Schaken tegen een drie jaar oudere broer valt niet mee op die leeftijd.

10…Pc7

15.Pg5 – oei!

Drie Nederlandse titels in 1990

Bij een interview in het Brabants Dagblad aan de vooravond van het NK jeugd meldt Rurik dat hij zichzelf favoriet acht voor de landstitel. “Wij pakken het dit seizoen allemaal wat serieuzer aan.”

Rurik (links) en Martijn – foto van Felix Janssens in Brabants Dagblad – Sport allerlei

Dit is de instelling en mentaliteit, die Ben graag ziet.
Rurik beleeft in 1990 een topjaar en verovert drie Nederlandse titels!

1. Gesloten NK in Nijmegen (16-21 april)

Rurik begon met 3 uit 3. In zijn persoonlijke verslag in HMC Nieuws 23e jrg Nr. 9 (mei 1990) lezen we: “In de eerste ronde moest ik tegen de Limburgse kampioen, Martijn Dambacher, spelen. Die partij won ik met niet al te veel moeite.” Daarna volgde de Friese kampioen Sipke Ernst die in de opening winnend een stuk had kunnen offeren maar er daarna niet meer aan te pas kwam. “In de derde partij heb ik mijn tegenstander overklast.“ Een vol punt voor op de concurrentie. Daarna verloor hij van Sjoerd van Assendelft vanuit totaal gewonnen stelling. De vijfde ronde stond een mede-koploper op het programma.

2. NK snelschaken in Wolvega (1 september)

Leeuwarder Courant 3 september 1990

3. Open NK in Arnhem (15-20 oktober)

Deze titel haalde Rurik in de herfstvakantie met een recordscore van 12,5 uit 13. Alleen clubgenoot Paul Span wist in de 8e ronde remise te bereiken. In Schakend Nederland van November 1990 zien we hem op de foto met Remco van der Burgt (B), Peter Heine Nielsen (A) en Jochem Aubel (C). De manier waarop hij de open titel won was in één woord indrukwekkend. In superieure stijl werd de ene na de andere tegenstander letterlijk van het bord geveegd. Bastiaan Gerrits werd gedeeld derde.

En aan het einde van het jaar in de kerstvakantie als kers op de taart de Brabantse titel U14 in Loon op Zand, een half weerstandspunt voor Khoa Do en Alan van der Heijden, beiden Veldhoven.

Won hij dan alle persoonlijke titels in 1990? Nee, dat niet. Het NK rapidschaak op 22 september in Meppel ging aan zijn neus voorbij door een nederlaag tegen Joost Schaffner.

Bij het jaarlijkse Sportgala van de gemeente Den Bosch in december kreeg Rurik een aanmoedigingsprijs in de vorm van trainingsstages bij bondscoach Cor van Wijgerden, die zeer onder de indruk was van zijn talent en hem in het illustere rijtje Timman-Piket-Van Wely plaatste.

Hoe anders liep het…

Baarn 1992

Er kwamen overigens zeker nog wel aansprekende successen zoals het NK teams t/m 14 in Baarn. In 1990 als favoriet gestart in de opstelling Martijn van de Pol, Paul, Rurik en Sander van de Vorst, maar 4e in de finalevierkamp. 1991 Paul, Rurik, Debby van Kessel en Guy Henckens wederom favoriet, maar op de 2e plaats gestrand achter Promotie Zoetermeer. Dus moest het gebeuren in de JCC op 12 december 1992 met het viertal Rurik, Paul Span, Guy Henckens en Tim Remmel.

In ronde 1 stond meteen het zo gevreesde Veldhoven op het programma met U12 Brabants kampioen Joost Berkvens, Joost Herps en Alan van der Heijden. Binnen de kortste keren 3-0 voor HMC. Rurik, lijkbleek en zichtbaar geplaagd door hoofdpijn, had een scherpe opening tegen nationale topper Khoa Do. Remise in handen na een massa-afwikkeling, maar hij sloeg een remise-aanbod dapper af. Door een taxatiefout plotseling in de problemen maar ontsnapte even slim als miraculeus naar remise: 3,5-0,5!

In de tweede ronde tegen Op Eigen Wieken werd Rurik al op zet 15 op een winnend dameoffer getrakteerd door Erik van den Doel. Paul klopte aan bord 2 Remko van der Erf en de twee slotborden toverden verloren stellingen om in volle punten: 3-1 voor HMC.

Nu hekkensluiter Het Probleem uit Amsterdam nog op een gelijk spel houden. Nou, daar dachten de heren anders over. In de voorronde in september in Baarn al met 3-1 verslagen, nu was het in no time 3-0. De titel was binnen, alleen Rurik nog bezig. Daar gebeurde iets bijzonders.

Maarten Solleveld tijdens de play-offs Meesterklasse KNSB in Enschede 2006

Een wijze les (je hebt pas gewonnen als de tegenstander heeft opgegeven en geen seconde eerder!), maar eeuwig zonde van de perfecte voorbereiding! In de week voor de slotdag (Sinterklaas!) hadden de spelers zelf om een trainingsdag verzocht en daarin had ik onder andere de Zaitsev-variant uitgelegd aan Rurik.

Igor Zaitsev, ontdekker van de zet 10…Re8

Mij was opgevallen dat Solleveld dat systeem uitstekend in de vingers had en gaf Rurik daarom het advies een scherpe bestrijdingswijze uit te proberen op basis van een eigen correspondentiepartij uit 1988. Rurik bleek een snelle leerling en speelde lange tijd a tempo. Zo ongeveer alles wat behandeld was kwam ook daadwerkelijk op het bord! Dat maak je zelden mee als speler, laat staan als trainer.

Cover toernooiboek Szolnok 1975, de geboorteplaats van de Zaitsev-variant

Wat ging er ‘mis’? Niemand weet het, Rurik incluis. “Langzaam maar zeker zakte hij weg – zijn suprematie was verdwenen.” 1995/96 was zijn laatste seizoen bij HMC, Rurik stopte met schaken. Tegenwoordig is hij werkzaam in de rechtspraak.

Rurik op de fiets

 

1 comment to Ecce Homo Ludens XXXVIII: Een publieksspeler pur sang!

  • Zo lees ik nog eens wat, dertig jaar na dato! Kennelijk moest ik het als dertienjarige jongen niet alleen opnemen tegen de Nederlands jeugdkampioen t/m 12, maar ook tegen de voorbereiding van de editor van het New in Chess Yearbook, ouch!

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>