Ecce Homo Ludens XXXVII: De jongste grootmeester ter wereld


Legendarische HMC-partijen, schaakcuriosa, openingsfeitjes en nog veel meer komen aan bod in deze wekelijkse rubriek van René Olthof.
Onze wandelende encyclopedie heeft in zijn computer een hele schatkist aan schaakmateriaal verzameld, die hij nu graag met de lezer van de HMC-website wil delen onder de naam Ecce Homo Ludens. René werkt ook bij New In Chess waardoor hij de toptoernooien op de voet volgt en op de hoogte is van de nieuwste ontwikkelingen op openingsgebied.
Zie hier de Spelende Mens, op iedere woensdag om 19.00 uur.

De term grootmeester voor een topschaker is al oud (in schrift 18 februari 1838 in Bell’s Life), maar de eerste ‘informele’ toekenning van deze titel geschiedde naar verluidt in 1914 door tsaar Nicolaas II (1868-1918) en wel aan de vijf finalisten van het toernooi in Sint Petersburg. Dat waren Siegbert Tarrasch, Frank Marshall, regerend wereldkampioen Emanuel Lasker en diens latere opvolgers José Capablanca en Alexander Alekhine. Er zijn evenwel geen contemporaine bronnen die dit verhaal bevestigen, dus een grote korrel zout is op zijn plaats.

Na de Tweede Wereldoorlog begon de FIDE zich te bemoeien met de titelverlening en de reglementering ervan. Op het Algemene Vergadering in 1950 werden wereldkampioen Mikhail Botwinnik, en degenen die zich hadden gekwalificeerd voor (of waren geplaatst in) het inaugurele Kandidatentoernooi benoemd tot internationaal grootmeester. Aanvullend twaalf personen op grond van hun prestaties in het verleden. Omdat de FIDE de titel niet postuum toekende, hebben spelers van wereldklasse die vóór 1950 stierven, waaronder wereldkampioenen Steinitz, Lasker, Capablanca en Aljechin, de titel nooit ontvangen.

Vanaf Bobby Fischer in 1958 en vooral toen Judit Polgar hem onttroonde in 1991 is de categorie “jongste grootmeester ter wereld” een dingetje geworden in de pers. Het betrekkelijk korte lijstje ziet er als volgt uit (tussen haakjes jj-mm-dd, sortering vindt dus plaats vanaf het moment dat aan de eisen voldaan is, niet de formele titelverlening):

1950 – David Bronstein URS (26)
1952 – Tigran Petrosian URS (23)
1955 – Boris Spassky URS (18)
1958 – Robert Fischer USA (15-6-1)
1991 – Judit Polgar HUN (15-4-28)
1994 – Peter Leko HUN (14-4-22)
1997 – Etienne Bacrot FRA (14-2-0)
1997 – Ruslan Ponomariov UKR (14-0-17)
1999 – Bu Xiangzhi CHN (13-10-13)
2002 – Sergey Karjakin UKR (12-7-0)

De jongste grootmeester ter wereld aller tijden

Vandaag op de kop af één jaar geleden speelde de huidige wereldrecordhouder letterlijk een buitenaardse partij met een aardige openingsfinesse. Tijdens deze partij verbleef Sergey Karjakin in het controlecentrum in Moskou, terwijl  Anatoly Ivanishin en Ivan Vagner op expeditie 63 met het International Space Station lustig om de aarde heen cirkelden. Samen met gezagvoerder Chris Cassidy (VS) landden zij op 20 oktober 2020 veilig op de steppen van Kazachstan in een Sojoez MS-16 capsule.

Bu Xiangzhi (Vlissingen 2014)

Ruslan Ponomariov (Kemer 2007)

Etienne Bacrot (Kemer 2007)

Peter Leko (Warschau 1991)

Judit Polgar (Hoogeveen 2009)

Om het nog ingewikkelder te maken bestaat er ook een tabel wie op enig moment de jongste grootmeester van de wereld is. Anish Giri komt daarop voor. Hij loste op 30 januari 2009 Hou Yifan (de tweede vrouw) af als lijstaanvoerder. Later dat jaar nam Ray Robson de toorts van hem over.

Er wordt ook een zogenaamde Fischer-lijst bijgehouden met de leeftijd waarop talenten de IGM-titel in de wacht sleepten. Fischer staat daarin nu op de 54e en laatste plaats. (FED betekent affiliatie ten tijde van titelaanvraag)

Nr Naam FED jj mm dd geb. IGM
1 Sergey Karjakin UKR 12 7 0 1990 2002
2 Dommaraju Gukesh IND 12 7 17 2006 2019
3 Javokhir Sindarov UZB 12 10 10 2005 2018
4 Praggnanandhaa Rameshbabu IND 12 10 13 2005 2018
5 Nodirbek Abdusattorov UZB 13 1 11 2004 2017
6 Parimarjan Negi IND 13 4 22 1993 2006
7 Magnus Carlsen NOR 13 4 27 1990 2004
8 Wei Yi CHN 13 8 24 1999 2013
9 Raunak Sadhwani IND 13 9 28 2005 2019
10 Bu Xiangzhi CHN 13 10 13 1985 1999
11 Samuel Sevian USA 13 10 27 2000 2014
12 Richard Rapport HUN 13 11 6 1996 2010
13 Marc’Andria Maurizzi FRA 14 0 5 2007 2021
14 Teimour Radjabov AZE 14 0 14 1987 2001
15 Ruslan Ponomariov UKR 14 0 17 1983 1997
16 Nihal Sarin IND 14 1 1 2004 2018
17 Awonder Liang USA 14 1 20 2003 2017
18 Wesley So PHI 14 1 28 1993 2007
19 Etienne Bacrot FRA 14 2 0 1983 1997
20 Illya Nyzhnyk UKR 14 3 2 1996 2010
21 Maxime Vachier-Lagrave FRA 14 4 6 1990 2005
22 Peter Leko HUN 14 4 22 1979 1994
23 Jorge Cori PER 14 5 15 1995 2009
24 Hou Yifan CHN 14 6 16 1994 2008
25 Jeffery Xiong USA 14 6 25 2000 2014
26 Anish Giri RUS 14 7 2 1994 2009
27 Yuriy Kuzubov UKR 14 7 12 1990 2004
28 Bogdan Daniel Deac ROM 14 7 27 2001 2016
29 Dariusz Swiercz POL 14 7 29 1994 2009
30 Alireza Firouzja IRN 14 8 2 2003 2018
31 Aryan Chopra IND 14 9 3 2001 2016
32 Nguyen Ngoc Truong Son VIE 14 9 22 1990 2004
33 Kirill Shevchenko UKR 14 9 23 2002 2017
34 Vincent Keymer GER 14 11 4 2004 2019
35 Aravindh Chithambaran VR. IND 14 11 9 1999 2014
36 Arjun Erigaisi IND 14 11 12 2003 2018
37 Daniil Dubov RUS 14 11 14 1996 2011
38 Ray Robson USA 14 11 16 1994 2009
39 Fabiano Caruana ITA 14 11 20 1992 2007
40 Yangyi Yu CHN 14 11 23 1994 2009
41 Samvel Ter-Sahakyan ARM 14 11 30 1993 2008
42 Jan-Krzysztof Duda POL 15 0 21 1998 2013
43 Andrei Volokitin UKR 15 0 22 1986 2001
44 Ruifeng Li USA 15 0 26 2001 2016
45 Koneru Humpy IND 15 1 27 1987 2002
46 Yaroslav Zherebukh UKR 15 2 18 1993 2008
47 Hikaru Nakamura USA 15 2 19 1987 2003
48 Suri Vaibhav IND 15 2 21 1997 2012
49 Pentala Harikrishna IND 15 3 5 1986 2001
50 Le Quang Liem VIE 15 3 17 1991 2006
51 Judit Polgar HUN 15 4 28 1976 1991
52 Alejandro Ramirez Alvarez CRI 15 5 14 1988 2003
53 Arkadij Naiditsch GER 15 5 27 1985 2001
54 Bobby Fischer USA 15 6 1 1943 1958

India dus met 11 spelers aan de leiding in het landenklassement, voor de VS en Oekraïne met 7. China heeft 4 spelers, Frankrijk en Hongarije 3 en 5 landen waaronder Rusland hebben er 2.
Rond de 40 van deze lijst heb ik in de loop der tijden zelf gefotografeerd. Opzettelijk zet ik geen namen bij deze selectie van tien.

VRAAG: Hoeveel van deze jonge grootmeesters kunt U benoemen?

De nieuwe ster aan het firmament heet Abhimanyu Mishra, kort Abhi. Hij komt uit New Jersey (VS) en is geboren op 9 februari 2009. In november 2019 brak hij het record “jongste IM aller tijden” van Praggnanandhaa Rameshbabu (kort Pragg) met 17 dagen.

De familie Rameshbabu, inclusief Pragg (gezien op de rug) en zus Vaishali (in blauwe polo en met witte stip op voorhoofd) – Vlissingen 2017

Mishra heeft inmiddels al twee IGM-normen op zak (april en mei 2021 in Boedapest). Hij heeft nog een krappe 3 maanden om één IGM-norm en een paar ratingpunten te scoren. De deadline voor het breken van het wereldrecord van Karjakin is 5 september 2021.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>